Autor: Mariusz
Kontakt: e-mail: allegro@horbit.pl

Jeśli znają Państwo jakieś ciekawe
grodziska lub interesujące miejsca
mają pytania lub uwagi
proszę o kontakt.
Kategorie: Wszystkie | Grodzisko
RSS
środa, 14 stycznia 2015

Nazwa/Najbliższa miejscowość: Urowo/Karnity

Woj. Warmińsko-Mazurskie

Powiat: Ostróda

Jak dotrzeć:  Grodzisko położone jest nad brzegiem jeziora Kocioł, na  północ od pałacu w Karnitach. Ja dostałem się tam, idąc od strony pałacu leśną drogą.

Atrakcyjność grodziska: 4

Stan grodziska: Grodzisko położone jest na niewielkim wzgórzu. Zachował się bardzo wyraźny wał dookolny, wysoki od strony majdanu na około 1,5 metra. Od zewnętrznej strony wały wyglądają zdecydowanie bardziej okazale. W dwóch miejscach wał jest wyraźnie obniżony, prawdopodobnie tam były bramy  grodziska. Wały tworzą elipsę do rozmiarach 50 na 40 metrów.

Grodzisko przestawione na warstwie z hipsometrią. Wciśnięte między jezioro a podmokłe łąki.

 

Badania Archeologiczne: Grodzisko było badane w ramach programu "Katalog grodzisk Warmii i Mazur" w roku 2012. Grodzisko było szkicowane przez Johanna Michaela Guise -oficera, który na początku XIX poszukiwał grodzisk pruskich i je opisywał. Grodzisko z Urowa obecne jest na wielu starych mapach. Obiekt datowany na wczesne środniowiecze- kultura pruska.


Opis wycieczki:  Początek roku 2015  witam w okolicach Ostródy. Wcześniej dość gruntownie przejrzałem mapy pobliskich okolic. Rok temu też byłem w tych okolicach i wtedy odwiedziłem bardzo ciekawe grodzisko w Zajączkach. W tym roku wybrałem się na grodzisko w Urowie.  Grodzisko to znajduje się niedaleko pałacu w Karnitach i bardziej kojarzy mi się z tym pałacem niż wsią Urowo. Pałacyk w Karnitach jest niezwykle urokliwie położony - na wzgórzu nad brzegami jeziora Kocioł. Karnity na  pewno będą  znane wszystkim, którzy czytali książkę 'Pan Samochodzik i Złota Rękawica' (jedna z moich ulubionych z cyklu Pan Samochodzik). To tutaj porwano Dianę Denver, a Waldemar Batura knuł swoje intrygi :-). Zbigniew Nienacki opisał również ciekawą historię tego miejsca. Pierwotny dwór został zniszczony około 1635 roku, w czasie wojen polsko-szwedzkich. Zachowany  do naszych czasów pałac wzniesiono w 1856 roku przez ród Albedyll. Rok 1945 był dramatyczny dla wielu właścicieli pałaców w Prusach Wschodnich. Ostatni właściciel pałacu w Karnitach: Hans von Gunther zginął razem z żoną podczas ucieczki przed frontem 24 stycznia 1945. 

Powyżej pałac w Karnitach

 

Wycieczkę na grodzisko tradycyjnie odbyłem rowerem. Startuję niedaleko pałacu, docieram do brzegu jeziora i tutaj trafiam na leśną drogę biegnącą brzegiem jeziora. O tej porze roku droga okazała się bardzo błotnista, ale 'góral' dał radę. Po przejechaniu około 1 km docieram do grodziska.  Pozostałości dawnych fortyfikacji zajmują niewielki pagórek, znajdujący się tuż przy drodze. O tej porze roku grodzisko prezentuje się bardzo  efektownie. Wzgórze grodziska porastają  stare drzewa. Latem jest tam bardzo zielono i trudno w gęstwinie dostrzec pozostałości wałów. Późną jesienią i zimą, gdy nie ma już żadnych liści koronę wałów widać już z daleka.  Tereny, na których znajduje się grodzisko to południowe rubieże pruskich włości Geria. Grodzisko strzegło południowych granic Gerii, pilnując bagnistej doliny biegnącej między jeziorem Kocioł a Gil.

Grodzisko widziane od strony pobliskich bagien.

Wały i majda grodziska. W tle między drzewami 'prześwituje' jezioro Kocioł.

Pośród drzew porastających wały, najokazalej prezentuje się stary dąb. Wiatr szumi w  jego gałęziach, opowiada zapomniane historie tej ziemi - historii dawnych plemion pruskich i ich krwawych walk z Krzyżakami.






sobota, 20 grudnia 2014

Nazwa/Najbliższa miejscowość: Weklice (Schwedenschanze)

Woj. Warmińsko-Mazurskie

Powiat: Elbląg

Jak dotrzeć:  W okolicy Weklic znajduje się 5 grodzisk. Tym razem  wybrałem się na największe z nich, oznaczonym na  niemieckich sztabówkach jako Schwedenschanze. Grodzisko znajduje się w lesie, w odległości około 1 km na północny zachód od  Weklic. Grodzisko położone jest na  długim cyplu, otoczonym głębokimi wąwozami. Drugie z odwiedzonych grodzisk znajduje się na skraju wsi. Jest to niewielki pagórek ze ściętym szczytem położonym na  północno-wschodni skraju wioski.


Atrakcyjność grodzisk: 5

Stan grodziska: Grodzisko Schwedenschanze  ma bardzo interesujący układ wałów. Grodzisko posiada wał dookolny i aż trzy wały  odcinkowe. Cały obiekt ma długość 230 metrów. Wyraźnie wyróżnia się centralna część, otoczona wałem dookolnym. Jeśli chodzi o grodzisko w pobliżu wsi jest to do naszych czasów zachowało się nienaturalnie strome wzgórze ze ściętym wierzchołkiem. Płaski wierzchołek ma rozmiary 25 metrów na 15 metrów. Grodzisko od strony północnej posiadało wał odcinkowy, który do naszych czasów dotrwał w stanie szczątkowym. Grodzisko nazywane jest czasami Strażnicą.

Na mapie powyżej, widać ciekawy układ wałów grodziska Schwedenschanze

Badania Archeologiczne: Grodzisko zwane Schwedenschanze badane było wykopaliskowo w roku 1925. Wielokrotnie badane powierzchniowo. Grodzisko-Strażnica badana była powierzchniowo w 1982 roku.
Opis wycieczki:  Weklice odwiedziłem z kolegą i chłopakami jesienią roku 2013. Obejrzeliśmy wtedy dwa grodziska, a samo miejsce zrobiło na nas duże wrażenie. Wówczas nie udało się zobaczyć największej fortyfikacji- Schwedenschanze. Tak jak zapowiedziałem, wróciłem tutaj ponownie jesienią 2014 - tym razem tylko z synem. W piękną, słoneczną sobotę wyruszamy rowerami ze starej stacyjki Bogaczewo.  Żegnają nas klasyczne semafory kształtowe, pędzimy co sił w stronę Weklic. W Weklicach kierujemy się na północny skraj wioski.
Docieramy to tablicy informacyjnej, krótko opisującej grodziska w Weklicach. Niestety droga, którą chcieliśmy dotrzeć do grodziska Schwedenschanze przechodzi poważny remont, dlatego zostawiamy tutaj rowery piechotą idziemy na północ  szukać Schwedenschanze. Patrząc na mapę, droga na grodzisko wydaje się oczywista, w rzeczywistości nie jest to takie proste. Cały teren jest poprzecinany jarami, pełen stromych wzgórz. Po kilku chwilach odnajdujemy właściwe wzgórze. Mamy jesień w pełni, całe wzgórze jest żółte od liści. Ze wzgórza grodziska mamy piękne widoki na głębokie jary wyżyny Elbląskiej. Grodziska jesienią i wczesną wiosną wyglądają najlepiej. Grodzisko  Schwedenschanze jest obiektem wieloczłonowe. W najwyższym punkcie wzgórza zbudowano wały dookolne, żeby tam się dostać przeciwnik musiał najpierw pokonać dwa wały odcinkowe lub próbować sforsować głęboki wąwóz.

Powyżej kilka zdjęć wałów poprzecznych grodziska.

Powyżej zdjęcia wału dookolnego grodziska

Spojrzenie w głąb wąwozu

Przez teren grodziska przebiega droga, która być może pochodzi z czasów funkcjonowania grodu. To prawdopodobnie w tym miejscu toczyły się krwawe walki prusko-krzyżackie opisywane w kronice Piotra z Duisburga. Badania wykazały, że wały grodziska zostały  spalone w XIII wieku. Spacerując po majdanie rozprawiamy z synem zastanawiające się, jak ten gród musiał kiedyś wyglądać. Pozostałości warowni są bardzo malownicze, szczególnie teraz, kiedy nie kryje je gęsta roślinność. Wracając do naszych rowerów lekko zbaczamy z kursu i wchodzimy na szczyt grodziska Strażnica. Obiekt z pewnością nie jest naturalnym wzgórzem. Niedaleko Strażnicy, dołem biegł stary szlak handlowy do Sambii. Być może gród ten w jakiś sposób kontrolowało ten szlak - stąd też nazwa Strażnica.

Zdjęcia grodziska Strażnica.

Z pięciu Weklickich grodzisk, zobaczyłem cztery. Na pewno jeszcze tu wrócimy obejrzeć ostatnie z nich zwane Kleiner Schlossberg. Czas wracać do Bogaczewa, gdzie już z daleka wita nas kolejowa wieża ciśnień. Pamięta czasy kiedy na tych torach, niepodzielnie królowały parowozy. 

Piękne jary w okolicach grodziska.

 Stacyjka Bogaczewo

00:31, kajakowiec , Grodzisko
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 30 listopada 2014

Nazwa/Najbliższa miejscowość: Raciąż

Woj. Kujawsko-Pomorskie

Powiat: Tuchola

Jak dotrzeć:  Grodzisko położone jest na południowym brzegu jeziora Przyarcz. Najłatwiej trafić tam  jadąc do miejscowości Raciąż, następnie kierować się drogowskazami. Ja zostawiłem samochód przed wjazdem do lasu i ostatnie 1,5 km pokonałem pieszo.

Atrakcyjność grodziska: 4

Stan grodziska: Grodzisko położone jest na półwyspie jeziora Przyarcz. Obiekt jest bardzo dobrze zachowany. Grodzisko posiada dookolne wały, a od strony północnej grodzisko posiada fosę i drugi wał. Średnica grodziska wynosi 70 metrów.

Grodzisko na mapie z warstwą ukształtowania terenu.


Badania Archeologiczne: Grodzisko wielokrotnie badane. Obiekt datowany na XI-XIII wiek.
Opis wycieczki: Tym razem odwiedziłem z synem grodzisko w Raciążu.  Ta nieduża wioska położona  nad jeziorami w Borach Tucholskich to doskonałe miejsce do rowerowych wycieczek, spacerów  po lesie i łowieniu ryb. My przybyliśmy tutaj zobaczyć tutejsze grodzisko. Już w wiosce jest kilka drogowskazów pokazujących drogę na grodzisko.  Od razu widać, że grodzisko jest bardziej zagospodarowane niż większość obiektów, które do tej pory widziałem. Samochód pozostawiliśmy przed wjazdem do lasu, dalszą drogę pokonujemy pieszo. Cały czas towarzyszą nam drogowskazy- dojście do grodziska jest bardzo dobrze oznakowane. Po przejściu około kilometra docieramy do nasady półwyspu, na którym 
znajdują się pozostałości grodu kasztelańskiego. Zazwyczaj jestem przeciwny rekonstrukcjom grodzisk - tak tutaj muszę powiedzieć, że dobrze się stało, że ktoś zadbał o grodzisko.  Część półwyspu jest podmokła i  bagnista, więc zbudowano 
kilkudziesięciometrowy pomost. Bez tego rozwiązania dotarcie do wałów byłoby bardzo utrudnione i pewnie wycieczkę trzeba byłoby organizować zimą.

Pierwotnie gród został zbudowany na niedużej wyspie. Przez stulecia wody jeziora opadły o jeden metr i w ten sposób wyspa połączyła się z brzegiem jeziora tworząc długi wąski półwysep. Półwysep jest bardzo mocno zarośnięty i gdyby nie zbudowano sztucznych ścieżek poruszanie po nim byłoby mocno utrudnione. 

Na terenie majdanu grodziska umieszczono szereg tablic z opisami i szkicami pokazującymi jak gród funkcjonował 800 lat temu. Przedstawiono również zarysy budynków, które znajdowały się na majdanie grodziska.  Z rekonstrukcji wykonano właściwie tylko bramę i bardzo dobrze, że na tym się skończyło i nie próbowano odtwarzać palisad i budynków. Wokół wałów wytyczono ścieżki ułatwiające 'podziwianie' pozostałości grodu.

Pomost prowadzący na grodzisko.

Drugi wał grodziska (wysunięty najbardziej na północ), w oddali widać rekonstrukcję bramy...

Rekonstrukcja bramy grodziska - wał i fosę ukrywa gęsta zieleń.

Wały grodziska Raciąż

 Grodzisko posiada nawet własną stronę, a sama historia grodziska i wyniki badań, ciekawie opisano na stronie http://bialeblota.uni.lodz.pl/o-raciazu . Poniżej kilka ciekawszych faktów z historii tego miejsca. Gród w Raciążu był siedzibą kasztelana księstwa świeckiego.  Gród został spalony w 1256 roku podczas walk pomorsko-wielkopolskich, w odwecie za wcześniejsze zdobycie grodu w Nakle. Kroniki opisują, że podczas tego pożaru zginęła część okolicznej ludności, która schroniła się w grodzie. Po tych wydarzeniach gród został odbudowany. Badania archeologiczne pokazały, że również koniec grodu był tragiczny. Grodzisko strawił pożar i grodu już nie odbudowano....


22:59, kajakowiec , Grodzisko
Link Dodaj komentarz »