Autor: Mariusz
Kontakt: e-mail: allegro@horbit.pl

Jeśli znają Państwo jakieś ciekawe
grodziska lub interesujące miejsca
mają pytania lub uwagi
proszę o kontakt.
Kategorie: Wszystkie | Grodzisko
RSS
sobota, 07 grudnia 2013

Nazwa/Najbliższa miejscowość: Nowa Wieś Sztumska
Woj. Pomorskie
Powiat: Sztumski
Jak dotrzeć: Grodzisko znajduje się na skraju jaru Postolińskiej Strugi. Można tam dotrzeć idąc ścieżką wzdłuż rzeczki od strony wioski (na zachód). My zatrzymujemy się 900 metrów
za mostem jadąc od strony Sztumu w kierunku Kwidzyna. W tym miejscu po prawej stronie, biegnie polna droga prowadząca do małego osiedla domków jednorodzinnych. Na wysokości tego osiedla skręcamy w prawo leśną drogą i idziemy lasem w stonę rzeczki. Po przejściu około 500 metrów docieramy do wału poprzecznego grodziska.
Atrakcyjność grodziska: 3 (głównie za ładne położenie grodziska)
Stan grodziska: Grodzisko w Nowej Wsi to grodzisko cyplowe, z poprzecznym wałem. Niestety obiekt jest słabo zachowany. Chodzi przede wszystkim o wał poprzeczny, który jest obecnie bardzo słabo widoczny w terenie. Obok wału można dostrzec również ślady fosy. Zarówno wał jak i fosa są bardzo  'rozmyte', niemniej jednak uważny obserwator na pewno je dostrzeże. Majdan grodziska zajmuje prostokątny cypel, z trzech stron broniony stromym skarpami.
Badania archeologiczne: Grodzisko przypisywane jest kulturze łużyckiej. Być może grodzisko było zmieszkiwane również w okresie średniowiecza.
Opis: Tym razem idziemy z synem na stare łużyckie grodzisko położone między Sztumem a Kwidzynem w Nowej Wsi. Parkujemy samochód po prawej stronie przy polnej drodze prowadzącej w las w kierunku Postlińskie Strugi. Ta nieduża rzeczka tworzy na zachód od wioski bardzo głęboki jar. Nasi pra pra przodkowie wykorzystali naturalne warunki obronne budując w tym miejscu gród.

 

Ta śliczna kapliczka ze zdjęcia to miejsce z którego zaczynamy naszą wycieczkę. 

Idąc leśną drogą trafiamy na niewysoki (1m) i bardzo rozmyty wał. Szczerze mówiąc jak go zobaczyłem na początku nie zdawałem sobie sprawy, że to główny wał grodziska :-). Na tamtą chwilę szukaliśmy czegoś bardziej efektownego i kierujemy się w stronę rzeki. Trafiamy na bardzo strome i wysokie brzegi jaru Postolińskiej Strugi. Muszę powiedzieć, że właśnie ten malowniczy jar nadaje cały urok temu grodzisku. Nieduża rzeczka bardzo meandruje płynąc głębokim i dziko wyglądającym jarem. Idąc wzdłuż jaru trafiamy na wał grodziska znajdujący się od strony rzeki. Właśnie od strony rzeki grodzisko prezentuje się najciekawiej. Wał ma jest wysoki na około 2 metry i jest to właściwie sztuczne wypiętrzenie, na którym znajduje się majdan grodziska.

W niektórych miejscach grodziska 'bronią' niewielkie odcinki fosy.

 

Widok na jar Postolińskiej Strugi.

 

Na zdjęciu wał grodziska widziany od strony rzeczki. W  tym miejscu prezentuje sie najlepiej.

Na zdjęciu. po lewej stronie poprzeczny wał grodziska. Niestety  trudno uchwycić dobrze ten wał na zdjęciu. Zdjęcie było robione w miejscu płytkiej, ale dość szerokiej fosy.

Majdan ma kształt prostokątu, około 60m na 150 metrów. Podane wymiary są mocno szacunkowe, ale na pewno jest to dość duże grodzisko.  Zbocza wąwozu są bardzo gęsto zarośniętę dlatego wycieczkę na grodzisko najlepiej zaplanować na jesień lub wczesną wiosnę. Schematyczny rysunek grodziska można znaleźć na stronie.

 

niedziela, 01 grudnia 2013

Nazwa/Najbliższa miejscowość: Weklice (Schloss Berg)
Woj. Warmińsko-Mazurskie
Powiat: Elbląg
Jak dotrzeć: W okolicy Weklicy znajdują się co najmniej 4 grodziska. Ja dotarłem do grodziska zwanego na niemieckeich sztabówkach jako Schloss berg oraz grodziska znajdującego się na sąsiednim cyplu. Grodzisko położone jest około 800 metrów na północ od miejscowości. My wybraliśmy polną  drogę  prowadzącą w kierunku Rogowa i po przejściu około kilometra skręciliśmy w lewo w las. Tutaj napotkaliśmy niesamowitą ilość wąwozów i bardzo stromych pagórków. Przeszukując kolejne cyple na pewno trafimy na sąsiadujące cyple z dwoma grodziskami. 

Atrakcyjność grodziska: 5
Stan grodziska: Trafiliśmy na dwa pewne grodziska i jedno domniemane. Zacznę od opisu najbardziej efektownego założenia. Grodzisko znajduje się na wysokim cyplu, o bardzo stromych zboczach . Majdan grodzisko dodatkowo usytuowany jest na  sztucznym wypiętrzeniu. Z trzech stron chroniony jest bardzo stromym zboczami, a od  strony cypla grodzisko posiada podwójną linię wałów wysokich na około 3 metry. Istotny jest pewien szczegół - od grodziska prowadzi płytka fosa, aż do dna jednego z jarów. Być może w tym miejscu była palisada lub jest to ślad po drodzo prowadzącej na grodzisko. Założenie jest doskonale zachowane.
Drugi obiekt znajduje się na sąsiednim cyplu. Cypel jest kilka/kilkanaście metrów niżej w stosunku do opisanego powyżej grodziska. Majdan jest stosunkowo  niewielki, od strony cypla grodzisko jest odciete pojedynczym wałem wysokości około 1,5 metra. Trzeci obiekt który traktuje jako domniemany znajduje się na tym samym wzgórzu co drugi około 200 metrów na północ. Jest to najmniej efektowne grodzisko - prostokąt 'wycięty' głęboką fosą oraz niewysokim ale wyraźnym wałem. 

Badania archeologiczne: Grodziska były wielokrotnie badane powierzchniowo. W latach 1982-1983 prowadzone były wykopaliska.

Opis: Weklice to kolejne miejsce, do którego wybieram się już od kilku lat. W okolicy Weklic znajduje sie bowiem, aż 5 (!) grodzisk. Nam podczas tej wycieczki udało sie obejrzeć dwa z nich. Na pewno widzieliśmy również trzeci obiekt z niewielkim wałem, o którym nie wspomina literatura.
Na pozostałe grodziska nie starczyło nam po prostu czasu. Nic jednak straconego, miejsce jest na tyle ciekawe, że na pewno wrócę tu jeszcze nie raz.
Ale zacznijmy od początku. Weklice to niewielka wioska położna u stóp Wysocczyzny Elbląskiej. Ten skraj wysocczyzny położony niedaleko dawnego ujścia Wisły od wieków  stanowił atrakcyjne miejsce zamieszkania. Na początku naszej ery musiała tu istnieć ważna osada Gotów. Świadczy o tym duże i bogate cmentarzysko gockie, znajdujące się nieopodal Weklic. Niedaleko Weklic nad jeziorem Dróżno odkryto pozostałości słynnego portu i osady handlowej Truso. Okolica ta w czasach wczesnego średniowiecza musiała być gęsto zaludniona. Świadczy o tym ilość grodzisk znajdujących się na terenie Wysocczyzny Elbląskiej-
Weklice leżą na jej północnym krańcu.

Na wycieczkę ruszamy w męskim składzie - ojcowie z synami :-). Dzieciaki muszą złąpać trochę świeżego powietrza. Jedziemy ' klasycznie' czyli drogą nr siedem  w kierunku Warszawy.Z jeżdzamy z 'siódemki' na wysokości Weklic. Mijamy zapomnianą stacyjkę Bogaczewo - na stacji sa nawet semafory kształtowe. Jak widać można spróbować dotrzeć tutaj pociągiem - szczególnie interesujący mógłby być wypad pociąg plus rower. Parkujemy samochód  w samym środku wioski i kierujemy się polną drogą w kierunku Rogowa. Droga ostro wspina sie pod górę. Po przejściu kilkuset metrów  wystarczy obrócić się za siebie  i mamy fantastyczny widok na Żuławy - płasko, płasko płasko po horyzont. 

W oddali za mgłą Żuławy.

Po przejściu około 1 km skęcamy w lewo w las. Tutaj czeka nas plątanina głębokich wąwozów. Idąc lasem kierujemy się w kierunku wioski uważnie obserwując cyple wzgórz. Teren jest ekstremalny - mnóstwo  bardzo stromych podejsc. Jest bardzo wilgotno, przy zejściach trzeba uważać by nie zjechać na dno wąwozu.Po paru chwilach trafiamy  na niewysoki wał. Wał, wraz z fosami (być może naturalnymi) tworzy coś na kształt grodziska.

Na zdjęciach powyżej niewysoki wał pierwszego grodziska.

Idąc dalej trafiamy na dwa bardzo wyraźne założenia obronne.
Pierwsze, w mojej ocenie typowe - cypel, który z jednej strony został odcięty wałem. Z trzech pozostałych stron mamy bardzo strome stoki cypla, wały  w tym miejscu okazały się zbędne. Samo grodzisko jest raczej nieduże. Drugi obiekt leży na sąsiadnim cyplu. Grodzisko jest zdecydowanie bardziej efektowne.

Powyżej zdjęcia wału poprzecznego grodziska nr 2

To również grodzisko cyplowe, ale przedstawia się zdecydowanie bardziej okazale. Samy cypel jest kilka/kilkanaście metrów wyższy od 
swojego sąsiada, majdan znajduje się na 2,3 metrowym wypiętrzeniu, od północnej strony grodziska broni podwójna linia wysokich wałów wraz z fosami. Grodziska zachowały się w doskonałym stanie.  To zasługa bardzo niedostępnego położenie. Nikt przez wieki nie próbował tutaj nic budować. Warto to wspomnieć o historii tego miejsca. Prusowie zbudowali w tym miejscu kilka grodów (5?), będący jednym założeniem obronnym. Fortyfikacje zbudowano w taki spoób, by w przypadku dużego naporu przeciwnika obrońcy mogli przenosić się z niższego grodziska do wyższych, trudniejszych  do zdobycia. Później grody zostały obsadzone przez Krzyżaków. Podczas drugiego powstania pruskiego miał tutaj miejsce dramatyczne wydarzenia, które opisał krzyżacki kronikarz Piotr z Dusburga:„Potem, gdy zauważyli, że wszystko układa się po ich myśli, podeszli pod zamek Weklice położony nad samą rzeką Rogowa (obecnie Pasiecka Struga) i po długim i zażartym szturmie oraz po zaciekłej obronie oblężonych w końcu obrócili go w popiół a wszystkich ludzi schwytali i wymordowali'.
Spacerując miedzy wałami tych grodzisk niatrudno sobie wyobrazić te historie.

 

 

 Zdjęcia wąwozów z okolic grodziska, czasami czuliśmy się jak w górach.

 Zdjęcie sztucznie podsypanego majdanu.

 

Podwójna linia wałów grodziska Schloss Berg.

Wydarzenia te prawdopodobnie miały w największym grodzisku, które podczas tego wypadu nie udało mi się zobaczyć - nie staczyło czasu i ochoty naszych dzieciaków. Bardzo polecam odwiedzenie Weklickich grodzisk - piękne widoki, strome, zalesione wzgórza, pięknie zachowane grodziska i dramatyczna historia tego miejsca. Ja napewno tu jeszcze powrócę....

Trochę zmoknięci i zmęczeni ...