Autor: Mariusz
Kontakt: e-mail: allegro@horbit.pl

Jeśli znają Państwo jakieś ciekawe
grodziska lub interesujące miejsca
mają pytania lub uwagi
proszę o kontakt.
Kategorie: Wszystkie | Grodzisko
RSS
sobota, 17 listopada 2018

Nazwa/Najbliższa miejscowość: Mokrzk

Woj. Mazowieckie

Powiat: Płocki

Jak dotrzeć: Jadąc drogą nr 60 w kierunku Bielska wypatrujemy grodziska po lewej stronie drogi. Grodzisko znajduje się przy samej drodze, zaraz za wioską Mokrzk.

Atrakcyjność grodziska: 4

Stan grodziska: Zabytek jest dość dobrze zachowany i łatwo dostępny dla zwiedzającego. Obiekt położony jest w zakolu niewielkiej rzeki. Część wału została zniszczona podczas budowy drogi. Wał grodziska ma nietypowy kształt - grodzisko jest pierścieniowate na planie prostokąta z zaokrąglonymi rogami. Wysokość wałów sięga 5 metrów. Wymiary grodziska to 90x70m licząc od podstawy wału.

Widok wałów grodziska na mapie z hipsometria, warto zwrócić uwagę, że droga praktycznie styka się z wałami grodziska

Badania Archeologiczne: Na terenie grodzisko prowadzono badania archeologiczne w latach 1957, 1967, 1989 i 1995. Podczas badań prowadzonych w 1995 poddano badaniu dendrochronologicznemu próbkę drzewa, z którego zbudowany był wał grodziska. Na podstawie badań ustalono, że grodzisko musiało powstać po roku 904. 

Opis wycieczki: Mokrzk to pierwsze Mazowieckie grodzisko jakie udało mi się odwiedzić. Do tej pory Mazowsze było dla mnie 'terra incognita'. Nigdy nie spędzaliśmy tutaj rodzinnych wakacji i jakoś nie było okazji, żeby zobaczyć pozostałości mazowieckich grodów. Tym razem pomysł był prosty - podczas rodzinnego wypadu do Warszawy, należało znaleźć łatwo dostępne grodzisko. Grodzisko w Mokrzku na taki krótki odpoczynek w trasie nadaje się idealnie - leży bardzo blisko asfaltowej drogi do Bielska.

Mazowieckie krajobrazy to głównie równiny - należy się zatem liczyć, że grodziska na Mazowszu są zwykle typu nizinnego pierścieniowatego. Trudno tutaj wykorzystać jakieś walory obronne terenu - może poza obecnością rzeki i podmokłego terenu. Jakże inne są grodziska na Kaszubach i Pomorzu, często usytuowane na stromych wzgórzach i wybitnych cyplach. To co wyróżnia obiekt w Mokrzku to kształt wału - prostokąt z zaokrąglonymi rogami. Majdan grodziska jest bardzo mocno zakrzaczony, ale od strony pól uprawny grodzisko pięknie się prezentuje... Mam nadzieję, że niedługo wrócę obejrzeć pozostałości innych mazowieckich warowni np. bardzo znanego grodziska w pobliskich Proboszczewicach.

Widok na wały grodziska z różnych ujęć, jak widać grodzisko prezentuje się bardzo malowniczo...

Zarośnięty majdan grodziska.

 

 

 

23:32, kajakowiec , Grodzisko
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 05 sierpnia 2018

Nazwa/Najbliższa miejscowość: Suraż

 

Woj. Podlaskie

 

Powiat: Białostocki

 

Jak dotrzeć: Grodzisko położone jest przy Rynku Kościelnym, w centrum miasta nad brzegiem Narwi.

 

Atrakcyjność grodziska: 4

 

Stan grodziska: Grodzisko jest bardzo dobrze zachowane i łatwo dostępne dla odwiedzającego. Od strony rynku na wały grodziska prowadzą drewniane schody. Wały mają kilkumetrową wysokość. Grodzisko ma elipsowaty kształt o rozmiarach 90mx70m. Można dostrzec wyraźne pozostałości fosy, której pozostałościami poprowadzono ulicę Zamkową.

Grodzisko w Surażu na warstwach z ukształtowaniem terenu. Warto zwrócić uwagę na ślady dawnej fosy i bliskość rzeki Narwi.

 

Badania Archeologiczne: Obiekt był kilkukrotnie badany. Pierwszy raz już w latach 30 dwudziestego wieku. Najnowsze badania przeprowadzone w latach 2004 i 2013  wskazują na XII wieczne pochodzenie grodziska. Pierwszymi budowniczymi grodu byli prawdopodobnie Rusini. W XIV wieku gród zajmowali Litwini, a warownia strzegła granic Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1392 roku gród został zniszczony przez Krzyżaków. W XVI wieku wybudowano w miejscu grodziska murowany zamek, który został zniszczony podczas potopu szwedzkiego. Od tego czasu grodzisko popadło w zapomnienie ...

 

Opis wycieczki: Suraż to kolejne grodzisko odwiedzone podczas majówki 2017, którą spędziłem rodzinnie na zielonym Podlasiu. Pozostałości dawnej warowni znajdują się w centrum miasta, nieopodal kościoła więc  dotarciem tutaj nie będzie żadnych problemów. Dawny gród jest bardzo malowniczo położony w zakolu Narwi. Z wałów grodziska rozpościera się piękny widok na rzekę i jej rozlewiska.

Grodzisko widać już z daleka ... (zielony kopiec na prawo od kościoła)

 

Widok na grodzisko od strony rynku.

 

Tam gdzie teraz biegnie polna droga, znajdowała się fosa grodziska.

 

Kilka  zdjęć z widokami jakie można ujrzeć z wałów dawnego grodu.

 

Widok na grodzisko od strony Narwi.

 

Podobno gród był jednym z czterech grodów wybudowanych w XI wieku przez Jarosława Mądrego mających za zadanie strzec granic Rusi Kijowskiej. Grody nazwano 'groźnymi'  -'suraznymi', stąd nazwa miasteczka Suraż.  Najnowsze badania przesuwają powstanie grodu na XII wiek, aczkolwiek cel budowy grodu zapewne był ten sam. Dawniej gród posiadał fosę zasilaną wodami Narwi, ślady fosy dobrze widoczne są na mapie z warstwą ukształtowania terenu. Jej pozostałościami biegnie dziś ulica Zamkowa. Ciekawy jest sposób budowy wału grodziska w Surażu - wał był zbudowany głównie z gliny, która dla wzmocnienia konstrukcji była miejscami wypalana. Na górnym odcinku wału znajdował się płot (częstokół ?). Zwiedzając Podlasie na pewno warto tu zajrzeć - choćby dla pięknego, rozległego widoku na Narew...

00:14, kajakowiec , Grodzisko
Link Komentarze (2) »
niedziela, 01 lipca 2018

Nazwa/najbliższa miejscowość: Tykocin

 

Województwo: Podlaskie

 

Powiat: Białostocki

 

Jak dotrzeć: Jadąc drogą nr 671 w kierunku Tykocina należy skręcić w prawo, w kierunku miejscowości Saniki. Po przejechaniu około 200-300 metrów po lewej stronie drogi można dostrzec wały dawnego grodu.

 

Atrakcyjność grodziska: 5

 

Stan grodziska: Tykocińskie grodzisko jest grodziskiem typu pierścieniowatego. Wysokość wałów dochodzi do 6 metrów. Wały zbudowano w technice rusztowej (warstwy bali przekładano prostopadle do siebie). Lico wału było prawdopodobnie pokryte  ziemią i kamieniami. Dawniej grodzisko otoczone było jeszcze fosą, która nie dotrwała do naszych czasów. Grodzisko ma kształt  elipsowaty o wymiarach 110m x 90m 

 

tykocin_grodzisko

Zdjęcie z geoportalu pokazujące grodzisko na warstwie mapy z ukształtowaniem terenu. Widać pofałdowany układ  pagórków oraz przepływającą w pobliżu grodziska niewielką rzeczkę.

 

tykocin14Jako ciekawostkę wstawiam również fragment mapy z zamkiem w Tykocinie, świetnie widać północny i zachodni bastion umocnień ziemnych.

 

Badania archeologiczne:  Grodzisko było  kilkukrotnie  badane  w latach 1975-1982. Gród w Tykocinie był użytkowany w XII-XIII wieku, a w pobliżu grodziska znajdowała się osada. Badania wykazały, że obiekt miał tylko jedną fazę funkcjonowania.

 

Opis wycieczki:  Dziś  odwiedzimy kolejne monumentalne grodzisko Podlasia - grodzisko w pobliżu miasteczka Tykocin. To nieduże, ale piękne i historyczne położone jest  na rzeką Narwią. Pierwszy Tykocin powstał kilka kilometrów dalej, a jego pozostałościami są imponujące wały. Grodzisko zwiedzam jak to często bywa w towarzystwie syna oraz dobrego kolegi Michała, który nigdy jeszcze nie widział grodziska lub nie zwracał na nie uwagi. Zabytek w Tykocinie jest świetnym przykładem na pierwszą tego typu wycieczkę - tutaj wał jest świetnie zachowany, grodzisko  malowniczo położone i obiekt jest łatwo dostępny.  Kolega Michał jest bardzo zadowolony - nie trzeba zbytnio wysilać wyobraźni, żeby przenieść się myślami o te 800 lat wstecz...  Pamiętam początki mojej turystyki archeologicznej, kiedy mapy z hipsometrią nie były publicznie dostępne a informacji na temat grodzisk w internecie było bardzo niewiele. Nieraz zdarzało mi się szukając grodziska, wchodzić na zarośnięte pagórki i w każdej nierówności terenu doszukiwać się wałów :-). Czasami wracałem w to samo miejsce drugi lub nawet trzeci raz, żeby w  końcu trafić na pozostałości grodu.

tykocin1

tykocin2Grodzisko jest oznaczone gustowną, kamienną tablicą.

 

tykocin4

tykocin5

tykocin7

tykocin8


Jak widać na powyższych zdjęciach wały grodziska są naprawdę monumentalne

 

tykocin10

tykocin6

tykocin11Malownicze krajobrazy okolic grodziska...

 

Grodzisko w Tykocinie jest bardzo podobne do obiektu w Małym Płocku (opisanego w poprzednim wpisie) - położone w pobliżu małej rzeczki, podobny rozmiar oraz stan zachowania. Gród w Tykocinie tak jak gród w Małym Płocku,również został  założony przez mazowieckich władców i cele miał podobne - ochrona granic księstwa. Dawne tereny przygraniczne, na których leży dzisiejszy Tykocin, narażone były na najazdy plemion pruskich. W kolejnych latach problem pruskich najazdów, zastąpiły krzyżackie rejzy i litewskie napady. Badania archeologiczne wykazały, że wały grodziska w XIII wieku zniszczył ogień - gród spłonął i już nie został nigdy odbudowany. Sam Tykocin przeniósł się bliżej Narwi. Zresztą miejsce jego położenia nie było przypadkowe - w tym miejscu przebiegał szlak handlowy łączący Wilno i Połock z Krakowem i Poznaniem. Tykocin to niezwykle interesujące miasteczko - piękny rynek z pomnikiem hetmana Stefana Czarnieckiego, piękny barokowy kościół, odbudowany zamek oraz wg mnie zdecydowanie największa atrakcja - świetnie zachowana, ogromna synagoga. Przepływająca dołem Narew szemrze historie tego miejsca - tak mocno związanego z historią Rzeczypospolitej...

 

tykocin3

tykocin12

 

 
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 33