Autor: Mariusz
Kontakt: e-mail: allegro@horbit.pl

Jeśli znają Państwo jakieś ciekawe
grodziska lub interesujące miejsca
mają pytania lub uwagi
proszę o kontakt.
Kategorie: Wszystkie | Grodzisko
RSS
niedziela, 01 lipca 2018

Nazwa/najbliższa miejscowość: Tykocin

 

Województwo: Podlaskie

 

Powiat: Białostocki

 

Jak dotrzeć: Jadąc drogą nr 671 w kierunku Tykocina należy skręcić w prawo, w kierunku miejscowości Saniki. Po przejechaniu około 200-300 metrów po lewej stronie drogi można dostrzec wały dawnego grodu.

 

Atrakcyjność grodziska: 5

 

Stan grodziska: Tykocińskie grodzisko jest grodziskiem typu pierścieniowatego. Wysokość wałów dochodzi do 6 metrów. Wały zbudowano w technice rusztowej (warstwy bali przekładano prostopadle do siebie). Lico wału było prawdopodobnie pokryte  ziemią i kamieniami. Dawniej grodzisko otoczone było jeszcze fosą, która nie dotrwała do naszych czasów. Grodzisko ma kształt  elipsowaty o wymiarach 110m x 90m 

 

tykocin_grodzisko

Zdjęcie z geoportalu pokazujące grodzisko na warstwie mapy z ukształtowaniem terenu. Widać pofałdowany układ  pagórków oraz przepływającą w pobliżu grodziska niewielką rzeczkę.

 

tykocin14Jako ciekawostkę wstawiam również fragment mapy z zamkiem w Tykocinie, świetnie widać północny i zachodni bastion umocnień ziemnych.

 

Badania archeologiczne:  Grodzisko było  kilkukrotnie  badane  w latach 1975-1982. Gród w Tykocinie był użytkowany w XII-XIII wieku, a w pobliżu grodziska znajdowała się osada. Badania wykazały, że obiekt miał tylko jedną fazę funkcjonowania.

 

Opis wycieczki:  Dziś  odwiedzimy kolejne monumentalne grodzisko Podlasia - grodzisko w pobliżu miasteczka Tykocin. To nieduże, ale piękne i historyczne położone jest  na rzeką Narwią. Pierwszy Tykocin powstał kilka kilometrów dalej, a jego pozostałościami są imponujące wały. Grodzisko zwiedzam jak to często bywa w towarzystwie syna oraz dobrego kolegi Michała, który nigdy jeszcze nie widział grodziska lub nie zwracał na nie uwagi. Zabytek w Tykocinie jest świetnym przykładem na pierwszą tego typu wycieczkę - tutaj wał jest świetnie zachowany, grodzisko  malowniczo położone i obiekt jest łatwo dostępny.  Kolega Michał jest bardzo zadowolony - nie trzeba zbytnio wysilać wyobraźni, żeby przenieść się myślami o te 800 lat wstecz...  Pamiętam początki mojej turystyki archeologicznej, kiedy mapy z hipsometrią nie były publicznie dostępne a informacji na temat grodzisk w internecie było bardzo niewiele. Nieraz zdarzało mi się szukając grodziska, wchodzić na zarośnięte pagórki i w każdej nierówności terenu doszukiwać się wałów :-). Czasami wracałem w to samo miejsce drugi lub nawet trzeci raz, żeby w  końcu trafić na pozostałości grodu.

tykocin1

tykocin2Grodzisko jest oznaczone gustowną, kamienną tablicą.

 

tykocin4

tykocin5

tykocin7

tykocin8


Jak widać na powyższych zdjęciach wały grodziska są naprawdę monumentalne

 

tykocin10

tykocin6

tykocin11Malownicze krajobrazy okolic grodziska...

 

Grodzisko w Tykocinie jest bardzo podobne do obiektu w Małym Płocku (opisanego w poprzednim wpisie) - położone w pobliżu małej rzeczki, podobny rozmiar oraz stan zachowania. Gród w Tykocinie tak jak gród w Małym Płocku,również został  założony przez mazowieckich władców i cele miał podobne - ochrona granic księstwa. Dawne tereny przygraniczne, na których leży dzisiejszy Tykocin, narażone były na najazdy plemion pruskich. W kolejnych latach problem pruskich najazdów, zastąpiły krzyżackie rejzy i litewskie napady. Badania archeologiczne wykazały, że wały grodziska w XIII wieku zniszczył ogień - gród spłonął i już nie został nigdy odbudowany. Sam Tykocin przeniósł się bliżej Narwi. Zresztą miejsce jego położenia nie było przypadkowe - w tym miejscu przebiegał szlak handlowy łączący Wilno i Połock z Krakowem i Poznaniem. Tykocin to niezwykle interesujące miasteczko - piękny rynek z pomnikiem hetmana Stefana Czarnieckiego, piękny barokowy kościół, odbudowany zamek oraz wg mnie zdecydowanie największa atrakcja - świetnie zachowana, ogromna synagoga. Przepływająca dołem Narew szemrze historie tego miejsca - tak mocno związanego z historią Rzeczypospolitej...

 

tykocin3

tykocin12

 

sobota, 16 czerwca 2018

Nazwa/Najbliższa miejscowość: Mały Płock

 

Województwo: Podlaskie

 

Powiat: Kolneński

 

Jak dotrzeć: Jadąc drogą nr 63 w kierunku Kolna, przejeżdżając przez Mały Płock należy skręcić w lewo w ulicę Grodzką. Następnie  jadąc dalej, opuszczamy wioskę i po przejechaniu około półtora kilometra dojeżdżamy do grodziska leżącego na prawo od drogi.

 

Atrakcyjność grodziska: 4+

 

Stan grodziska: Grodzisko w Małym Płocku jest typu pierścieniowatego. Zabytek jest bardzo dobrze zachowany. Wały są wyraźnie widoczne z pobliskiej drogi i nie sposób ich przegapić.  Wysokość wałów sięga miejscami 10 metrów wysokości, średnica  grodziska około  110 metrów.  Zachowały wyraźne  ślady po dwóch  bramach. Interesująco przedstawia się majdan grodziska, który przyjmuje kształt wewnętrznego grodziska stożkowego. Na wałach grodzisko znajduje się tabliczka informująca, że mamy do czynienia z zabytkiem archeologicznym :-).

malyplock13malyplock14Powyżej dwaj zdjęcia map ze strony geoportal, grodzisko przedstawione na warstwach zdjęć lotniczych oraz hipsometrii. Widać potężne wały i prawie idealny pierścieniowaty kształt.

 

Badania archeologiczne: Grodzisko i osada przygrodowa była badana przez archeologów w latach siedemdziesiątych XX wieku. Okres funkcjonowania grodu został określony na XII-XIV wiek, od X wieku funkcjonowała na tym terenie duża osada hutniczo-kowalska.

 

Opis wycieczki: Po długiej, długiej przerwie wracam do prowadzenia bloga o grodziskach - mam nadzieję, że na dłużej :-). Opisem dawnego grodu w Małym Płocku rozpoczynam cykl wpisów o monumentalnych grodziskach Podlasia. Grodzisko w Małym Płocku położone jest niedaleko ruchliwej drogi Łomża - Kolno. Jadąc na rodzinną uroczystość, postanowiliśmy z synem połaczyć przyjemne z pożytecznym tzn. odpoczynek na długiej trasie ze zwiedzaniem grodziska. W miejscowości Mały Płock odbijamy w lewo i po przejechaniu 1.5 kilometra juz z daleka widzimy świetnie zachowane wały grodziska. Zabytek znajduje się bardzo blisko drogi, kilka chwil i już wspinamy się na potężne wały.

malyplock1malyplock4malyplock5malyplock3Powyższe zdjęcia prezentują widok grodziska od strony drogi.

 

Grodzisko w  Małym Płocku jest malowniczo położone w zakolu niewielkiej rzeczki Cetna. Obiekt jako jeden z niewielu grodzisk oznaczony jest tabliczką 'Zabytek archeologiczny'. Z wałów grodziska roztacza się rozległy widok na pobliskie łąki. Bardzo ciekawie prezentuje sie majdan grodziska, który przyjmuje kształt gródka stożkowego otoczonego suchą fosą. Powstanie grodziska łączy się z Księstwem Mazowieckim, jego zadaniem była ochrona granic - najpierw przed najazdami Prusów a później Krzyżaków. Gród w Małym Płocku został zniszczony przez tych ostatnich w roku 1405. Z grodziskiem związana jest lokalna legenda o 'białym' rycerzu Pomściborze, który dzielnie bronił grodu przed Krzyżakami. Gród wg legendy został zdobyty na skutek zdrady jednego z obrońcow, a Pomściborowi ledwo udało się zbiec. Uciekając przepowiedział Krzyżokom klęske w wielkiej bitwie, po której zakon już się nie podniesie oraz to, że będzie strzec tych szańców przez długie wieki. Podobno po dziś dzień wieczorami można zobaczyć rycerza-zjawę, który snuje się po wałach dawnego grodu ;-).

 

malyplock6malyplock9Na wałach dawnego grodu

malyplock7malyplock8Widok stożkowego  majdanu grodziska.

 

Na majdanie grodziska urządzono  miejsce na przysłowiowego 'grilla'. Trudno się dziwić  - wysokie wały osłaniają od wiatru a miejsce,jak to zwykle bywa w przypadku grodzisk,  jest niezywkle malownicze. Jeśli będziecie kiedyś w okolicy Kolna, koniecznie zajedźcie na grodzisku w Małym Płocku. Kto wie, może zobaczycie białego rycerza, który ciągle strzeże swojej małej ojczyzny...

malyplock12malyplock2

czwartek, 16 marca 2017

Nazwa/Najbliższa miejscowość: Kukowo

Woj. Pomorskie

Powiat: Słupski

Opis wycieczki: Tym razem zamieszczam wpis nietypowy, o tematyce 'około grodziskowej', opisujący kurhany i kamienie graniczne dawnego Państwa zakonu krzyżackiego, które znajdują się między wsiami Żoruchowo i Kukowo. Opuszczając grodzisko w Żoruchowie, pędzimy z synem na rowerach  w kierunku zabudowań wioski Żoruchowo. Czeka nas tutaj typowy dla ziem odzyskanych kontrast - pałace, wioski folwarczne zagospodarowane zostały po wojnie przez PGRy. Dawne zabudowanie pałacowe sąsiadują z poPGRowskimi bloczkami z wielkiej płyty. Pałac w Żoruchowie aktualnie jest własnością prywatną i wygląda na to, że znajduje się w całkiem niezły stanie. Wiele podobnych pałaców nie miało takiego szczęścia. Wiele z nich przetrwały drugą wojnę światową, potem często niszczały w okresie PRL'u, podczas transformacji ustrojowej i nawet teraz ich los bywa różny. Z Żoruchowa kierujemy się brukowaną drogą w kierunku wsi Bięcino. Na skraju Żoruchowa zatrzymujemy się przy imponującym dębie. Dęby to moje ulubione drzewa, a te największe zawsze robią na mnie duże wrażenie.

Stary dąb w Żoruchowie, jak widać nie jest łatwo go objąć ;-)

Jadąc dalej czekają nas kolejne niespodzianki, po około 2 km po prawej stronie widać pozostałości trzech monumentalnych kurhanów (trzeci z nich to raczej  grupa mniejszych kurhanów).  Dwa z nich są bardzo dobrze widoczne z drogi. Kurhany są porośnięte przez stare drzewa,  latem zapewne przypominają zwykłe kępy drzew. Przy samej drodze, niedaleko kurhanów znajduje się ogromny głaz - być może kiedyś znajdował się na pobliskim kurhanie. Ten ogromny kamień idealnie nadawałby się na stelę. Po lewej stronie drogi kępy drzew prawdopodobnie również kryją kurhanowiska. Starożytne kopce wyglądają niezwykle malowniczo w majowym słońcu.

Zebrane kamienie w lesie niedaleko kurhanów ...

'Ta droga długa jest, nie wiadomo gdzie jej kres ....'

Kurhany, zdjęcia zrobione z drogi...

 

Potężny głaz, specjalista musiałby się wypowiedzieć, czy nosi ślady obróbki

Okolicy rzeki Łupawy obfitują w tego typu zabytki - oprócz kurhanów, można tutaj obejrzeć pozostałości megalitycznych grobowców korytarzowych. Bardzo ciekawy artykuł poświęcone tej tematyce napisał  kolega Tomek Wiktorzak - link do artykułu. Mijamy kurhany i za chwilę skręcamy w prawo w stronę Kukowa. Kilkaset metrów przed pierwszymi zabudowaniami wioski, po prawej stronie, na polu dostrzegamy główny cel naszej wycieczki - dwa kamienie graniczne państwa krzyżackiego. Na jednym z nich wyryty jest charakterystyczny krzyż. Takie same krzyże powtarzają się na kilku podobnych kamieniach znalezionych na dawnej granicy państwa Krzyżackiego.

Kamienie graniczne, z pięknie zachowanym krzyżem, który miał informować tym, że podróżny przekracza granicę Państwa krzyżackiego

Polecam obejrzeć podobne kamienie na następujących stronach: http://wolneforumgdansk.pl/viewtopic.php?t=1848 , http://www.fluidi.pl/o,4539/Kamien_graniczny_rycerzy_krzyzowych , http://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP4E09

Niedługo wrócimy z  synem w dolinę rzeki Łupawy przyjrzeć się bliżej tutejszym kurhanom i megalitom....

06:49, kajakowiec , Grodzisko
Link Dodaj komentarz »
 
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 33